Η θεολογική πλευρά της νέας ονομασίας των Σκοπίων

Με ένα συλλαλητήριο που χαρακτηρίστηκε από μεγάλη συμμετοχή κόσμου, αλλά και εκτεταμένα επεισόδια, εκφράστηκε χθες (Κυριακή 20/01) η αντίθεση της μερίδας των Ελλήνων που διαφωνούν με την χρήση του όρου «Μακεδονία» στο νέο όνομα των Σκοπίων, το οποίο με βάση τη Συμφωνία των Πρεσπών (Ιούνιος 2018) θα είναι «Βόρεια Μακεδονία».

Το συλλαλητήριο έλαβε χώρα στην μεγαλύτερη πλατεία της Ελλάδας, την πλατεία Συντάγματος και ήταν το τρίτο μεγάλο συλλαλητήριο στη σειρά, μέσα σε διάστημα ενός έτους, οπόταν και άρχισε να ξανασυζητιέται το Σκοπιανό ζήτημα (σ.σ. σε αυτό το διάστημα έχουν γίνει και πολλές κατά τόπους διαδηλώσεις σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας).

Αποτελεί επίσης γεγονός ότι η Συμφωνία των Πρεσπών έχει κυρωθεί από τη Βουλή των Σκοπίων και για να τεθεί σε ισχύ πρέπει να κυρωθεί και από την Ελληνική Βουλή, σε μία διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα (γι’ αυτό άλλωστε και έγινε το συλλαλητήριο του Συντάγματος χθες).

Ανεξάρτητα από την άποψη που έχει ο καθένας για τη Συμφωνία των Πρεσπών και το νέο όνομα των Σκοπίων, όλη η συζήτηση της ονοματολογίας έχει και μία θεολογική πλευρά, η οποία μάλλον δεν έχει φωτιστεί αρκούντως.

Οι Σκοπιανοί είναι κατά κύριο λόγο Χριστιανοί Ορθόδοξοι, όμως ως «Εκκλησία» ανήκουν στο Πατριαρχείο των Σέρβων, από το οποίο έχουν αποσχιστεί αντικανονικά το 1967. Αλλά, το έδαφος των Σκοπίων -θεολογικώς- παραμένει στην δικαιοδοσία του Πατριαρχείου των Σέρβων, το οποίο είναι αδερφό Πατριαρχείο με το Οικουμενικό.

Εσχάτως λοιπόν, οι Σκοπιανοί ζητούν την αναγνώριση του αυτοκέφαλου στην Εκκλησία τους, αλλά με το εκκλησιαστικό όνομα «Εκκλησία της Μακεδονίας». Η συζήτηση μάλιστα έχει φτάσει και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, που είναι το καθ’ ύλην και μοναδικό αρμόδιο στον Ορθόδοξο κόσμο για την αναγνώριση του αυτοκέφαλου σε μία Εκκλησία, ωστόσο ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει δηλώσει ότι δεν συναινεί. Και μάλιστα δεν συναινεί πρωτίστως στην εκχώρηση του συγκεκριμένου ονόματος και δευτερευόντος στην αναγνώριση του αυτοκέφαλου καθώς αυτό αφορά και το Πατριαρχείο των Σέρβων.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ακόμη και αν τελικά αποφασιστεί η αναγνώριση του αυτοκέφαλου στην Εκκλησία των Σκοπίων, αυτή δεν θα λάβει το όνομα «Εκκλησία της Μακεδονίας», αλλά θα αναγνωριστεί ως «Καθιεπισκοπή Αχριδών», ώστε να μην υπάρξει ένα είδος ενθνοφυλετικής ονομασίας η οποία συγχέει τα εδάφη της ελληνικής Μακεδονίας, που σημειωτέον οι Μητροπόλεις της Μακεδονίας είναι Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου, οπότε θα ήταν άτοπο τα Σκόπια να ονομάζονται Εκκλησία της Μακεδονίας.